"တိရစ္ဆာန်များဘဝ သာယာဝပြောရေး ဒို့စွမ်းဆောင်ပေး"

ဇန်နဝါရီလ 20, 2020

        စာရေးသူသည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ ဘာလီကျွန်း၊ ကူတာမြို့တွင် ၂၀၁၉ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၁၁)ရက်နေ့မှ၊ (၁၄)ရက်နေ့ထိ ကမ္ဘာ့တိရစ္ဆာန်ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (World Organization for Animal Health, OIE) မှ ကြီးမှူးကျင်းသည့် အာရှနှင့်ပစိဖိတ်ဒေသတွင်း တိရစ္ဆာန်များဘဝသာယာဝပြောရေးတာဝန်ခံများ၏ ဒေသဆိုင်ရာအလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲသင်တန်းကို တက်ရောက်ခွင့်ရရှိခဲ့ပါသည်။ အဆိုပါအလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲသင်တန်းတွင် ရရှိခဲ့သည့် အခြေခံဗဟုသုတများမှ ကမ္ဘာ့တိရစ္ဆာန်ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (OIE) အကြောင်း၊ အမျိုးသားအဆင့် ကိုယ်စားလှယ် (National Delegate)၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်များနှင့် တိရစ္ဆာန်ဘဝသာယာဝပြောရေးဆိုင်ရာတာဝန်ခံ (Animal Welfare focal person) ၏ သတ်မှတ်တာဝန်နှင့်ဝတ္တရားများအကြောင်းအနည်းငယ် ကောက်နှုတ်တင်ပြလိုပါသည်။

        OIE ဟူသည် ကမ္ဘာအနှံ့အပြားရှိ တိရစ္ဆာန်များ၏ကျန်းမာရေးကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေရန် နိုင်ငံတကာရှိ အစိုးရအဖွဲ့များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်ဖြစ်ပါသည်။ ၁၉၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၂၅) ရက်နေ့တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ပဲရစ်မြို့၌ Office International des Epizooties အမည်ဖြင့် စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ မေလမှ စတင်ကာ World Organization for Animal Health အမည်သစ်ကို ပြောင်းလဲခဲ့ပါသည်။ သို့သော် သမိုင်းမှတ်တမ်း ထိန်းသိမ်းထားသည့်   အနေဖြင့် OIE သည် ၎င်း၏မူလအမည် OIE ကို ယနေ့တိုင် ဆက်လက် အသုံးပြုဆဲဖြစ်ပါသည်။  အာဖရိက၊ အမေရိက၊ အာရှနှင့် ပစိဖိတ်၊ ဥရောပနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်း တို့တွင် ဒေသဆိုင်ရာရုံးခွဲ (၅) ခုရှိပါသည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်ထိ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံပေါင်း (၁၈၂) နိုင်ငံ၊ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးအဖွဲ့ (World Trade Orgainzation, WTO) အပါအဝင် အမြဲတမ်း ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသော နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်း၊ ဒေသဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်း(၇၅)ခု ရှိသည်ဟုလည်းသိရပါသည်။

      OIE သည် နှစ်စဉ် မေလရောက်တိုင်း ၎င်း၏အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှ OIE National Delegate (Chief Veterinary Officer) များဖြင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကုန်သွယ်မှုအတွက် တိရိစ္ဆာန် ကျန်းမာ ရေးနယ်ပယ်တွင် နိုင်ငံတကာစံနှုန်းများချမှတ်ရန်၊ တိရိစ္ဆာန်ကူးစက်ရောဂါထိန်းချုပ်မှုဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချမှတ်ရန်၊ OIE ၏ အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာအဖွဲ့ဝင်များ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ရန်၊  OIE ၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်ကို ခန့်အပ်ရန်၊ နှစ်စဉ်ဘတ်ဂျက်ကို စစ်ဆေးရန်နှင့် အတည်ပြုရန် General Session (GS) အထွေထွေညီလာခံ အစည်းအဝေးကျင်းပလေ့ရှိသည်။ GS အစည်းအဝေးတွင် ဆုံးဖြတ်သည့်အကြောင်းအရာတိုင်းတွင် OIE National Delegate တစ်ဦးစီ၏ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ မဲတစ်မဲစနစ်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်သည်ကို သိရပါသည်။

       ထိုသို့ OIE GS အစည်းအဝေးသို့ လာရောက်မည့် OIE National Delegate အတွက် အထောက်အကူဖြစ်စေရန် ရေနေသတ္တဝါဆိုင်ရာ၊ တိရစ္ဆာန်ဘဝသာယာဝပြောရေးဆိုင်ရာ၊ အစား အစာဘေးကင်းလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ၊ ဓာတ်ခွဲခန်းဆိုင်ရာ၊ တိရစ္ဆာန်ရောဂါများဆိုင်ရာ၊ တိရစ္ဆာန် ဆေးကုသရေးထုတ်ကုန်များဆိုင်ရာ၊ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဆိုင်ရာ၊ ဆက်သွယ်ရေး ဆိုင်ရာ စသည့် နယ်ပယ်(၈)ခုတွင် Focal points များရှိပါသည်။ အဆိုပါ Focal points များကို Delegate ကပင် အဆိုပြုခန့်အပ်ရပါသည်။ Focal points များ၏ သတ်မှတ်တာဝန်နှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်များလည်း အသီးသီးရှိပါသည်။

        တိရစ္ဆာန်ဘဝသာယာဝပြောရေးဆိုင်ရာတာဝန်ခံ (Animal Welfare Focal Point)၏ သတ်မှတ်တာဝန်နှင့်လုပ်ပိုင်ခွင့်များမှာ-

၁။ မိမိနိုင်ငံအတွင်း တိရိစ္ဆာန်ဘဝသာယာဝပြောရေး ကျွမ်းကျင်သူများကွန်ယက် တစ်ခု တည်ထောင်ခြင်း သို့မဟုတ် ရှိပြီးသားကွန်ယက်နှင့် ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်ခြင်း၊

၂။ တိရိစ္ဆာန်ဘဝသာယာဝပြောရေးအတွက် အခွင့်အာဏာပိုင်အဖွဲ့နှင့် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးမှု အမြဲမပြတ်ပြုလုပ်ခြင်း၊ ထို့အပြင် အခြားသော သက်ဆိုင်ရာဌာနများနှင့် လည်း ဆက်သွယ်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း၊

၃။ OIE ဌာနချုပ်မှ ကုန်းနေသတ္တဝါ တိရိစ္ဆာန်ကျန်းမာရေးစံချိန်စံညွှန်းဆိုင်ရာ ကော်မရှင် (Code ကော်မရှင်) ၏အစီရင်ခံစာများ၊ တိရိစ္ဆာန်ဘဝသာယာဝပြောရေး လုပ်ငန်း အဖွဲ့၏အစီရင်ခံစာများနှင့် အခြားသက်ဆိုင်ရာအစီရင်ခံစာများကို လက်ခံရရှိခြင်း၊

၄။ အဆိုပါ အစီရင်ခံစာများတွင် အဆိုပြုထားသောမူကြမ်းများနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး မိမိ တိုင်းပြည်ရှိအသိအမှတ်ပြု တိရိစ္ဆာန်ဘဝသာယာဝပြောရေးကျွမ်းကျင်သူများနှင့် တိုင်ပင် ဆွေးနွေးမှုပြုလုပ်ခြင်း နှင့်

၅။ တိရိစ္ဆာန်ဘဝသာယာဝပြောရေးနှင့် သက်ဆိုင်သော အသစ် သို့မဟုတ် ပြန်လည် ပြင်ဆင်ထားသည့်  OIE စံနှုန်းများအပေါ် မှတ်ချက်များ၊ OIE အဖွဲ့ဝင် နှင့်/သို့မဟုတ် ဒေသတစ်ခုစီ၏  သိပ္ပံနည်းကျရှုထောင့်အနေအထားဖြင့် ပြန်ကြားလာသည့် သက် ဆိုင်ရာအစည်းအဝေးအစီရင်ခံစာများအပေါ် Delegate အတွက် မှတ်ချက်များကို ပြင်ဆင်ခြင်း တို့ဖြစ်ပါသည်။

    စာရေးသူအနေဖြင့် OIE ၏ ကုန်းနေသတ္တဝါ တိရိစ္ဆာန်ကျန်းမာရေးစံချိန်စံညွှန်းတွင် ဖော်ပြ ပါရှိသည့် တိရစ္ဆာန်များ မွေးမြူရာ၊ သယ်ဆောင်ရာ၊ သတ်ဖြတ်ရာတို့တွင် လိုက်နာ လုပ်ဆောင် ရမည့် တိရစ္ဆာန်ဘဝသာယာဝပြောရေးဆိုင်ရာများနှင့် မိမိတို့တိုင်းပြည်အနေဖြင့် လိုက်ပါ လုပ်ဆောင်ရမည်အချက်များကို အခါအားလျော်စွာ အကြံပြုရေးသားဖော်ပြပါအုံးမည်။

                                                                                       

                                                                                          သိန်းဇော် (မွေး/ကု)