" ကမ္ဘာမြေပြင်စိမ်းလန်းဖို့ ပျားမွေးမြူကြစို့"

ဇန်နဝါရီလ 17, 2020

           ကမ္ဘာမြေစိမ်းလန်းသာယာစိုပြေစေဖို့ သီးနှံသစ်ပင်များကို စိုက်ပျိုးကြရမည်မှာ အလွန်အရေးကြီးသော အချက် ဖြစ်ပေသည်။ သီးနှံသစ်ပင်များ ဖွံ့ထွားတိုးတက်လာစေရန်အတွက် အထူးအရေးကြီးသောအချက်မှာ ဝတ်မှုန်ကူး နိုင်ရေးပင်ဖြစ်သည်။ လူသားများနှင့်အခြားအင်းဆက်များဖြင့် ဝတ်မှုန်ကူးပေးနိုင်မှုထက် ပျားများ၏ ဝတ်မှုန်ကူး ဝန်ဆောင်မှုသည် ပိုမိုထိရောက်အောင်မြင်စေပါသည်။ ထို့ကြောင့် "သီးနှံသစ်ပင်ဖွံ့ထွားချင် သိပ္ပံနည်းကျပျားမွေး " ဟူသောဆောင်ပုဒ်ဖြင့် အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရန်လိုအပ်သလို လက်ရှိတွင်လည်း ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။

            သိပ္ပံပညာရှင်ကြီး အိုင်စတိုင်း၏ အဆိုတစ်ရပ်တွင် "ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပျားမျိုးများပျောက်ကွယ်သွားပြီး နောက် နှစ်ကြာလျင် သီးနှံသစ်ပင်များနှင့်လူသားတို့သည်လည်း တဖြည်းဖြည်းပျောက်ကွယ်သွားကြမည်" ဟုဖော်ပြခဲ့ပေသည်။ ကမ္ဘာမြေစိမ်းလန်းစိုပြေပြီး သီးနှံသစ်ပင်များဖွံ့ဖြိုးစည်ပင်စေရန် ပျားများ၏လုပ်ဆောင်ချက် စွမ်းအားများသည် မည်မျှအရေးပါသည်ကို သတိပြုဖွယ်ဖြစ်လာပါသည်။ ယနေ့အထိ ထိုအချက်ကို မည်သည့် ပညာရှင်ကမျှ မမှန်ကန်ကြောင်းသက်သေပြသနိုင်ခြင်းမရှိပေ။

            သိပ္ပံနည်းကျပျားမွေးမြူရေးကို AD -1806 တွင် ယူကရိန်းနီးယန်လူမျိုး ပျားမွေးမြူသူ သုတေသနပညာရှင်တစ်ဉီးက စီးပွားဖြစ်မွေးမြူနိုင်သည့် ပျားအိမ်ကိုအသုံးပြုခဲ့ရာမှစတင်ကာ ပျားမွေးမြူမှုနည်းစနစ်များ ဆင့်ကဲတိုးတက် ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့ရာ ယနေ့တိုင်ပင်ဖြစ်ပါသည်။ သိပ္ပံနည်းကျပျားမွေးမြူခြင်းအတွက် ပျားအိမ်(Bee hive)ကို သစ်သား (ကျွန်း၊ မန်ဂျန်း၊ ထင်းရှုး)တို့ဖြင့် စတုဂံပုံတည်ဆောက်ထားပြီး အတွင်းတွင် ပျားသလက် ဘောင်(၁၀)ခုထိ ထားရှိနိုင်ပြီး ပျားစာနှင့်ပျားကောင်အရေအတွက် အနည်းအများပေါ်မူတည်၍ ၁ ထပ်ပျားအိမ်၊ ၂ ထပ်ပျားအိမ်နှင့် ၃ ထပ်ပျားအိမ်ထိ လက်ရှိမွေးမြူလျက်ရှိပေသည်။ ပျားမွေးမြူခြင်းဖြင့် ပျားအိမ် ၁ အိမ်မှ ပျားရည်၊ ပျားကော်၊ ဝတ်မှုန်၊ ပျားနို့၊ ပျားဖယောင်း၊ ပျားဆိပ်၊ ပျားသားလောင်းနှင့် ပျားကောင်တို့ကို မလွဲမသွေ ထုတ်ယူရရှိနိုင်မည်ဖြစ်သည်။

            သိပ္ပံနည်းကျ ပျားမွေးမြူခြင်းသည် တစ်ပိုင်တစ်နိုင်မှစီးပွားဖြစ်လုပ်ငန်းအထိ မွေးမြူနိုင်သော မွေးမြူရေး တစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး အခြားတိရစ္ဆာန်များမွေးမြူရသကဲ့သို့ ကရိကထအလုပ်များခြင်းလည်းမရှိပါ။ ပျားစားကျက်ခေါ် ဝတ်ရည်/ဝတ်မှုန်ရှိသည့် မည်သည့်စိုက်ပျိုးသီးနှံခင်းများတွင်မဆို ချထားမွေးမြူနိုင်ပြီး သီးနှံသစ်ပင်များ၌ ဝတ်မှုန် ကူးပေးခြင်းဖြင့် ဖွံ့ထွားတိုးတက်လာစေပါသည်။ သိပ္ပံနည်းကျပျားမွေးမြူခြင်းသည် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ကောင်းကျိုးပြုမွေးမြူရေး တစ်ရပ်ဖြစ်ခြင်း၊ သီးနှံဝင်ငွေများအပြင် အပိုငွေရရှိပြီး မွေးမြူသူများအတွက် ပျားရည် နှင့် အခြားပျားထွက်ပစ္စည်းများကို စားသုံးခြင်းကြောင့် ကျန်းမာရေးကိုများစွာ အထောက်အကူပြုနိုင်ပါသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော်  ပျားရည်တွင်ပါဝင်သော  အဟာရဓာတ်များသည်  လူသားတစ်ဉီးအတွက်အလွန်လိုအပ်    

သောအရာများဖြစ်နေခြင်းကြောင့်ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ပျားမွေးမြူခြင်းသည် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် လူသား အကျိုးပြု မွေးမြူရေးတစ်ရပ်အဖြစ် ကမ္ဘာမှအသိအမှတ်ပြုထားပါသည်။

            ယခုအခါ သိပ္ပံနည်းကျပျားမွေးမြူမှုဆိုင်ရာ သင်တန်းအဆင့်ဆင့်တို့ကို စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည် မြောင်းဝန်ကြီးဌာန၊ မွေးမြူရေးနှင့်ကုသရေးဉီးစီးဌာန၊ ပျားမွေးမြူမှုဖွံ့ဖြိုးရေးဌာနခွဲမှ သင်ကြားပို့ချပေးလျက်ရှိပါသည်။ ထို့ပြင် ဌာနမှ တောင်သူများနှင့်ပျားမွေးမြူသူမည်သူကိုမဆို ပညာပေးသင်တန်းအနေဖြင့် ပျားမွေးမြူရေး ဆိုင်ရာ ဟောပြောပြသမှုများပြုလုပ်ပေးခြင်း၊ ပျားမွေးမြူရေးဆိုင်ရာအလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲများ ကျင်းပပြုလုပ်ပေး ခြင်း စသည်များကို လက်တွေ့ကျကျ ထိထိရောက်ရောက် ကွင်းဆင်းဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိနေပါသည်။ သိပ္ပံ နည်းကျပျားမွေးမြူရာတွင် နိုင်ငံတကာစံချိန်စံညွှန်းနှင့်အညီ GBP (Good Beekeeping Practice)ဖြစ်သော ကောင်းမွန်သောပျားမွေးမြူရေးကျင့်စဉ်ကို အတိအကျလိုက်နာဆောင်ရွက်မွေးမြူသွားရန်လိုအပ်ပေသည်။ GBP စနစ်တွင် ပျားမွေးမြူသူများလိုက်နာရန် အချက်(၉)ချက်ပါရှိပေသည်။ ဌာနအနေဖြင့် GBP (Good Beekeeping Practice)နှင့် ဆိုင်သောသင်တန်းများကိုလည်းဖွင့်လှစ်ပို့ချပေးခြင်း၊ GBP နှင့်သက်ဆိုင်သော ညွှန်ကြားချက်များကို ပျားမွေးမြူသူများထံသို့ ပေးပို့ညွှန်ကြားခြင်း စသည်တို့ကို စနစ်တကျပြုလုပ်ပေးထားပြီးဖြစ်ပါသည်။

            ကောင်းမွန်သောပျားမွေးမြူရေးကျင့်စဉ်(GBP) စနစ်နှင့်အညီ ပျားမွေးမြူခြင်း၊ ပျားရည်ထုတ်ယူခြင်း၊ ပျားရည်သိုလှောင်သိမ်းဆည်းခြင်း၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရာတွင်ကျန်းမာရေးနှင့်ဘေးကင်းလုံခြုံမှုရှိစေခြင်း၊ ပျားရည် တွင်ပါဝင်သော ဓာတုဓာတ်ကြွင်းကင်းစင်စေခြင်း စသည့်အချက်များကိုလိုက်နာချင်းအားဖြင့် ပျားမွေးမြူသူများ အတွက် နိုင်ငံတကာစံချိန်စံညွှန်းပြည့်မီ၍ အရည်အသွေးကောင်း ပျားရည်နှင့်ပျားထွက်ပစ္စည်းများကို ပြည်တွင်း စားသုံးမှုအတွက်သာမက နိုင်ငံတကာသို့တင်ပို့ရောင်းချရာတွင် စေျးကွက်ဝင်စံချိန်မီပျားရည်များအဖြစ် တင်ပို့ ရောင်းချနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။ မြန်မာ့ပျားရည်သည် ကနေဒါနိုင်ငံ၊ မွန်ထရီရယ်မြို့တွင် စက်တင်ဘာလ(၈)ရက်နေ့ မှ(၁၂)ရက်နေ့ထိကျင်းပသည့် ကမ္ဘာ့ပျားနှင့်ပျားထွက်ပစ္စည်းဆိုင်ရာညီလာခံမှ ၄၆ ကြိမ်မြောက်ကျင်းပခဲ့သည့် 46th Apimonida 2019 ပွဲတွင် ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံးပျားရည်နှင့်ပျားထွက်ပစ္စည်းများဆု Beekeeping Awards တွင် ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံးပျားရည် ပထမဆုကိုရရှိထားပြီးဖြစ်ပါသည်။

            လူသားတို့၏ ပျားရည်စားသုံးမှုသမိုင်းကို ပြည်လည်လေ့လာကြည့်ပါက ဂေါတမဗုဒ္ဓဘုရားရှင်အား တဖုဿ နှင့် ဘလ္လိကကုန်သည်ညီနောင်တို့မှ ပျားရည်ဖြင့်စီမံပြုလုပ်ထားသည့် ပျားရည်ပေါက်ပေါက်မုန့်ဆွမ်းကို ဆက်ကပ် လှူဒါန်းခဲ့သည်ဟု သမိုင်းစာအုပ်များတွင် ဖတ်ရှုနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ခရစ်တော်မပေါ်မီ BC-588 လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း (၂၆၀၀)ကျော် ကပင် ပျားရည်ကိုလူသားတို့ စားသုံးနေကြကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ ထိုမျှ မက သိပ္ပံပညာသက်သေပြုချက်အနေဖြင့် စပိန်နိုင်ငံကျောက်ဂူတစ်ခုအတွင်း နံရံတွင် ကျောက်ခေတ်လူသား တစ်ဉီးက ပျားအုံမှပျားရည်များအား အားပါးတရစားသောက်နေသည့်ပုံကို ပီပြင်စွာလေ့လာတွေ့ရှိခဲ့ကြရသည်။ ထိုကျောက် ခေတ်လက်ရာပုံကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် လူသားတို့သည် လွန်ခဲ့သည့်နှစ်ပေါင်း ၁ သောင်းခန့်ကတည်း ကပင် ပျားရည်အား စတင်စားသုံးနေကြပြီဖြစ်ကြောင်း လေ့လာဆန်းစစ်မှုပြုနိုင်ပေသည်။ ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံ အတော် များများတွင် ပျားရည်အား နေ့စဉ်စားသုံးခြင်းနှင့် ပျားရည်နှင့်ပျားထွက်ပစ္စည်းများမှ တန်းဘိုးမြှင့် ထုတ်လုပ်ထား သော စားသောက်ကုန်၊ အလှကုန်နှင့် ဆေးဝါးများကို မရှိမဖြစ်အသုံးပြုစားသောက်လျက်ရှိကြပေသည်။ 

ရည်ညွှန်းကိုးကားချက်များ

      -   ပျားမွေးမြူရေးစာစဉ် အတွဲ(၂၁)၊ အမှတ်(၂)၊ (၂၀၀၄)

  • ခေတ်မီပျားမွေးမြူရေးလမ်းညွှန်(၂၀၀၄)
  • ၂၀၁၃ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ဒုတိယအကြိမ်ထုတ် ပျားမွေးမြူရေးစာစောင်
  • တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ ပျားမွေးမြူရေးဆရာဖြစ်သင်တန်းအတွေ့အကြုံ(၂၀၁၉)
  • ပျားမွေးမြူမှုဖွံ့ဖြိုးရေးဌာနခွဲမှ ဖြန့်ဝေသည့် GBP (Good Beekeeping Practice) စာစောင်